Cenzura w PRL
Analiza zjawiska
Cenzura w PRL to temat badawczy, który – z jednej
strony – ma bogatą literaturę przedmiotu, z drugiej – zasługuje na dalsze, liczne
analizy i rozpoznania. Zważywszy na obszerny, niezbadany do końca materiał
dokumentacyjny pozostały po działalności Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji
i Widowisk oraz podległych mu jednostek terenowych wiele jest jeszcze zjawisk
zasługujących na wydobycie z archiwalnych czeluści. Prezentowany tom próbuje w pewnym
stopniu wypełnić istniejące luki badawcze, stając się kolejną ważną pozycją w
bibliografii o cenzurze. Na uwagę zasługuje różnorodność perspektyw: obok artykułów
stricte naukowych, będących analizą dokumentów czy próbą syntezy szczegółowych
zagadnień z punktu widzenia historyka, literaturoznawcy bądź prasoznawcy (cenzura wobec
pisarzy, ingerencje w prasie krajowej i regionalnej, także wobec muzyki, filmu czy
fotografii), swoje miejsce znalazły zapisy dyskusji z udziałem osób, którym cenzura
nie tylko kształtowała biografię literacką, ale także głęboko naznaczyła osobisty
los.
Z recenzji dr hab. Marzeny Woźniak-Łabieniec, prof. UŁ
Niniejszy tom zawiera artykuły z zakresu funkcjonowania cenzury instytucjonalnej
w powojennej Polsce. Redaktorzy książki przyjęli za przedmiot rozważań zróżnicowaną
tematykę, uwzględniającą zarówno obszerny okres historyczny (od powstania Centralnego
Biura Kontroli Prasy przekształconego w listopadzie 1945 r. w Główny Urząd Kontroli
Prasy, Publikacji i Widowisk, aż do likwidacji instytucji w 1990 r.), jak i rozległy
obszar problemowy – badanie wpływu ingerencji cenzorskich w mediach (prasie, radiu,
telewizji), a także w działalności naukowej i literackiej. Redaktorzy tomu mają
nadzieję, że przyczyni się on do lepszego rozpoznania form funkcjonowania cenzury w
Polsce przed 1990 r. oraz pomoże dostrzec także współczesne zagrożenia wolności
słowa. Nie ma już dzisiaj państwowej cenzury, ale nadal w publicznym przekazie często
stosowane są manipulacja oraz kłamliwa, stronnicza selekcja informacji.
Ze Wstępu
Wstęp
CENZURA WOBEC LITERATURY
MAREK RAJCH
Instytucja i procedury cenzury literackiej w NRD
EWA MATKOWSKA
Cenzura i recepcja literatury polskiej w NRD
MIROSŁAW CHOJECKI
Cenzura wobec literatury na przykładzie Jana Józefa Szczepańskiego. Przyczyny narodzin
wydawnictw niezależnych
KAMILA KAMIŃSKA-CHEŁMINIAK
"Mieć dwie twarze, podwójne życie". O cenzurze w Dziennikach Stefana
Kisielcwskiego
ANNA WIŚNIEWSKA-GRABARCZYK
"O wyższy poziom pracy nad książką" - biuletyny urzędu cenzury z lat
1945-1956 w perspektywie literaturoznawczej. Rekonesans
JOANNA HOBOT-MARCINEK
Cóż się stało z tą świetną poezją? Cenzura wobec programów i praktyki poetyckiej
Pokolenia‘68
BARBARA TYSZKIEWICZ
W strefie buforowej. O (nie)cenzuralnych konsekwencjach politycznego dialogu - casus
Jerzego Zawieyskiego
CENZURA WOBEC PRASY
MACIEJ KLEDZIK
Tygodnik "Polityka" w stanie wojennym w aspekcie cenzury, etyki, moralności i
przyzwoitości
MARIUSZ PATELSKI
Cenzura komunistyczna wobec Kościoła katolickiego i prasy katolickiej w Polsce
1945-1957. Casus Śląska Opolskiego
PIOTR SWACHA
Cenzura wobec prasy sportowej na przełomie lat 40. i 50. XX w. (na przykładzie
"Przeglądu Sportowego")
EVELINA KRISTANOVA
Przepuszczone przez cenzurę. Zagadnienia literackie w "Tygodniku Powszechnym"
(1945-1953) jako wyraz starcia światopoglądowego środowiska katolików z obozem
marksistowskim
KATARZYNA SMYCZEK
"Picie pod ustawę przestaje być prywatną sprawą pijącego". O politycznej i
społecznej szkodliwości dwóch wierszy Ryszarda Marka, które nie ukazały się na
łamach łódzkiego dwutygodnika społeczno-literackiego "Kronika"
JACEK WOJSŁAW
Rysowanie obrazu "propagandy sukcesu" w "Głosie Wybrzeża" w
przededniu sierpniowego przełomu (do 14 sierpnia 1980 r.) w świetle wybranych zaleceń
cenzorskich GUKPPiW i instrukcji Wydziału Prasy, Radia i Telewizji KC PZPR
RÓŻNE OBLICZA CENZURY
ARTUR TRUDZIK
Opresje reżimowe wobec środowisk muzycznych w PRL-u i próby kontrreakcji
PAWEŁ MIEDZIŃSKI
Fotografia strzeżona. Mechanizmy kontroli w Centralnej Agencji Fotograficznej
MICHAŁ STUDNIAREK
Od Robinsona warszawskiego do Miasta nieujarzmionego - studium przypadku
MAŁGORZATA KORCZYŃSKA-DERKACZ
Propaganda partyjna w latach 70. XX w. w świetle dokumentów KW PZPR we Wrocławiu
JAKUB Z. LICHAŃSKI
Cenzura w białych rękawiczkach. O praktykach cenzuropodobnych w PRL, w tym w okresie
"schyłkowego Gierka" i w stanie wojennym
PIOTR DONEFNER
Na froncie "walki i porozumienia". Działalność cenzury w okresie stanu
wojennego
ZBIGNIEW ANCULEWICZ
"Odwilż w olsztyńskiej cenzurze". Działalność Wojewódzkiego Urzędu
Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Olsztynie w latach 1954-1958
Aneks 1. Zapis dyskusji z udziałem Janusza Rolickiego, Kazimierza Orłosia i Zbigniewa
Lwa-Starowicza
Aneks 2. Zapis dyskusji z udziałem Tomasza Strzyżewskiego
Abstract
Indeks nazwisk
406 stron, Format: 16.0x23.5cm, oprawa miękka
Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.
